Ψάρι Ηραίας

Με κέντρο το Ψάρι, υπάρχουν πάρα πολλές διαδρομές που μπορεί να ακολουθ�?σει κανείς. Με αυτοκίνητο �? πεζοπορώντας, ξεδιπλώνονται μπροστά μας, άγνωστα στη κυριολεξία σημεία, από την παρθένα φύση της Ηραίας και της Αρκαδίας γενικότερα.
Πεζοπορώντας.
Τα παλιά μονοπάτια, οι δρόμοι των αγωγιατών και εκείνης της κοινωνίας που χάθηκε οριστικά, στο σύνολό τους υπάρχουν αναλλοίωτα Σε πολλά σημεία τους βρίσκονται κατεστραμμένα από την εγκατάλειψη, με μικρ�? όμως προσπάθεια, εύκολα, λίγα μέτρα παραπέρα, συνεχίζουν να είναι φιλόξενα στο πεζοπόρο.
Προς Δημητσάνα
Από το Ψάρι, παίρνοντας ανατολικ�? κατεύθυνση, φτάνουμε στα ισώματα (Κυβούρια) και αρχίζουμε και ανηφορίζουμε τη ρεματιά. Γρ�?γορα αυτ�? θα μας βγάλει στο διάσελο (Σιαλκίνη). Στο αλώνι που θα συναντ�?σουμε, βρίσκουμε πάλι το μονοπάτι που θα μας βγάλει σε ελάχιστο χρόνο στον χωματόδρομο Λυκούρεσι-Αράχωβα. Περνώντας κάθετα τον δρόμο, ανηφορίζουμε το μονοπάτι που μας βγάζει στα Πετρουλαίικα. Από εκεί, βαδίζοντας στα πραν�? του βουνού, σε ανηφορικ�? πορεία, πέφτουμε στο κάμπο της Κουνουπούς και στις πηγές, που μπορούμε να ξεδιψάσουμε.Το έδαφος ομαλοποιείται και το μονοπάτι μας οδηγεί στο Βουρλάγκαδο. Από το σημείο αυτό, περπατάμε σε δρόμο ασφάλτινο και σε δεκαπέντε λεπτά φτάνουμε στη Δημητσάνα. Διάρκεια πορείας, τρείς ώρες.
Προς το φαράγγι της Γκούρας
Από τον ξενώνα του χωριού, βρίσκουμε το μονοπάτι που γρ�?γορα μας πάει στου Κουριαλού τη πηγ�?. Παίρνουμε τη ρεματιά και στη συνέχεια συναντάμε σε μικρ�? απόσταση μεταξύ τους, άλλες δυό πηγές, του Κρεμάδε και του Αποστόλη. Από εκεί συνεχίζουμε τη πορεία μας μέσα στο ρέμα, που σε μερικά σημεία του, θέλει ιδιαίτερη προσοχ�?. Η πορεία μας είναι συνέχεια κατηφορικ�?, μέχρι τη στιγμ�? που συναντάμε από δεξιά μας, άλλο ένα ρέμα, που ενώνεται με το δικό μας.
Στα επόμενα δέκα περίπου λεπτά, συναντάμε πάλι από δεξιά μας δεύτερο ρέμα να ενώνεται με το δικό μας. Είναι η Γκούρα, που έρχεται από τα ανατολικά της Σφυρίδας. Στο σημείο αυτό το φαράγγι έχει μεγάλο σχετικά άνοιγμα, με πολλές λούτσες. Το καλοκαίρι ένα γρ�?γορο μπάνιο σε αυτές, είναι ότι καλύτερο για τη συνέχεια.
Στα αριστερά μας όπως πεζοπορούμε, συναντάμε τη πηγ�? της Γκούρας, βαλτωμένη. Η βλάστηση έχει καλύψει το μεγάλο βράχο, απ’ όπου ξεπηδά τα καθάριο νερό της. Συνεχίζουμε, το φαράγγι αρχίζει πάλι να στενεύει και οι τροχάλες στη κοίτη του, δυσκολεύουν κατά κάποιο τρόπο τη πορεία μας. Κοιτάζοντας ψηλά, νιώθεις βράχια να σε πλακώνουν και σε μερικά σημεία μάλιστα, το φώς είναι ελάχιστο. Μαγεία!!
Σχετικά γρ�?γορα, η κοίτη διώχνει την αγριάδα της και η πορεία γίνεται πολύ ευχάριστη. Το γεφύρι που συναντάμε, δείχνει και το τέλος της διαδρομ�?ς μας. Στο ύψος της Λυσσαρέας. Το φαράγγι συνεχίζεται και φτάνει στο Λαγκαδινό ρέμα και με τη σειρά του αυτό χύνεται στον Λάδωνα. Όμως η πρόσβαση από τη Λυσσαρέα προς το Λαγκαδινό ρέμα, απαιτεί ορειβατικό εξοπλισμό. Διάρκεια πορείας, τρεις περίπου ώρες (μαζί με το μπάνιο).

Με το αυτοκίνητο
Προς Λαγκάδια
Από το Ψάρι και τα χωριά της Ηραίας Παλούμπα, Σαρακίνι, Λυσσαρέα, ο δρόμος συνεχίζει προς το φαράγγι της Γκούρας και από εκεί σαν χωματόδρομος για τρία τέσσερα χιλμ, φτάνει στο χωριό Αετοράχη. Περνώντας μέσα από το χωριό, ο δρόμος, ασφάλτινος πάλι και σε κατηφορικ�? πορεία, μας πηγαίνει στο Λαγκαδινό ρέμα και στις Μαυράδες, με τους γνωστούς μύλους. Στις Μαυράδες η οικολογικ�? καταστροφ�? είναι ανυπολόγιστη από το ιδιωτικό υδροηλεκτρικό φράγμα που έχει δημιουργηθεί. Περνώντας το γεφύρι στο ρέμα, ο δρόμος αρχίζει και γίνεται αναηφορικός. Έπειτα από δέκα λεπτά περίπου, ενώνεται με τον κεντρικό εθνικό Τρίπολης – Πύργου. Με κατεύθυνση δεξιά, συναντάμε τα χωριά Καλλιάνι, Σταυροδρόμι, Λευκοχώρι και Λαγκάδια. Όλη η διαδρομ�? είναι πολύ όμορφη και εντυπωσιακ�?.  Διάρκεια διαδρομ�?ς, περίπου μια ώρα.

Προς Μαίναλο
Από το Ψάρι, φτάνουμε στη Βυτίνα. Από εκεί, αν θελ�?σουμε να επισκεφτούμε τη μον�? Κερνίτσης, θα περάσουμε από το χωριό Νυμφασία. Αν επιλέξουμε το χιονοδρομικό κέντρο, θα ανεβούμε προς Αλωνίσταινα και στη διακλάδωση που θα συναντ�?σουμε, στρίβουμε αριστερά. Η διαδρομ�? είναι πολύ καλ�?. Συναντάμε στα πέντε περίπου χιλμ, και στα δεξιά μας τους Ρούχους, ένα μεγάλο λιβάδι περιτριγυρισμένο από έλατα. Συνεχίζουμε και γρ�?γορα φτάνουμε στο χιονοδρομικό και στο καταφύγιο.
Αν ακολουθ�?σουμε τη διασταύρωση προς Αλωνίσταινα, περνάμε το περίφημο διάσελό της και φτάνουμε στο ομώνυμο χωριό. Ο δρόμος συνεχίζει προς Πιάνα και Δαβιές, Μαίναλο και Ροεινό. Ακολουθώντας δεξιά πορεία προς Τσελεπάκο, γρ�?γορα συναντάμε το Χρυσοβίτσι και από εκεί συνεχίζουμε για το Λιμποβίσι των Κολοκοτρωναίων.

 Προς Καρύταινα – Μεγαλόπολη
Από Δημητσάνα και Στεμνίτσα, συνεχίζουμε μέχρι που συναντάμε τη διασταύρωση προς Ελληνικό και Καρύταινα. Περνώντας το Ελληνικό, σχετικά γρ�?γορα φτάνουμε στη Καρύταινα με το εντυπωσιακό κάστρο της. Ακολουθώντας τις πινακίδες προς Μεγαλόπολη, περνάμε τη γέφυρα του Αλφειού, την Καρβουνιάρικη Παναγιά, του Κατσίμπαλη και αντικρίζουμε στα δεξιά μας τα ερείπια από το αρχαίο θέατρο, το μεγαλύτερο του αρχαίου κόσμου. Φτάνοντας στη Μεγαλόπολη, στρίβουμε δεξιά στην οδό Κολοκοτρώνη και συνεχίζουμε τη πορεία μας. Ο δρόμος αυτός μας πηγαίνει στα ορυχεία της ΔΕΗ που αξίζει να δούμε.

Επικούρειος Απόλλωνας – Λύκαιο όρος
Κατεβαίνοντας την Ηραία από Κοκκορά και Κακουραίικα, στρίβουμε αριστερά και περνάμε τη γέφυρα του Αλφειού και το χωριό Σέκουλας. Σε δεκαέξι χιλμ, συναντάμε την Ανδρίτσαινα. Ακολουθούμε τις πινακίδες για Επικούρειο και αρχαίες Βάσσες και σε δεκαπέντε λεπτά περίπου, βρισκόμαστε στον αρχαίο ναό. Αφού κάνουμε τις σπονδές μας προς τον Απόλλωνα, γυρίζουμε πίσω και παίρνουμε το δρόμο για Μεσσηνία. Περίπου στα δυό χιλμ, στρίβουμε αριστερά σε χωματόδρομο, που κάποια πρόχειρη πινακίδα γράφει: Λύκαιο όρος. Εδώ, στη διαδρομ�? αυτ�?, απαιτείται jeep. Σε είκοσι πέντε περίπου λεπτά, ο δρόμος φτάνει στην Ιερ�? των Αρκάδων Κορυφ�?, αφού πρώτα διασχίσει στο σύνολο της την κορυφογραμμ�?. Εκπληκτικό σημείο. Κάτι περισσότερο �?ξεραν από μας οι πρόγονοι μας.
Ο ίδιος δρόμος με μια μικρ�? παράκαμψη, μας οδηγεί στον αρχαιολογικό χώρο και στο Στάδιο, όπου γινόντουσαν τα Λύκαια. Από το Στάδιο, ο αγροτικός δρόμος, έπειτα από δεκατρία χιλμ, συναντά το χωριό Άνω Κωτύλιο (Δραγουμάνου). Εύκολα πλέον από το Κωτύλιο, συναντάμε τον δρόμο Ανδρίτσαινας – Καρύταινας και επιλέγουμε………..

Προς αρχαία Ολυμπία και Ιόνιο πέλαγος
Από την Ηραία, περνάμε την μισοφτιαγμένη γέφυρα του Λάδωνα (το κράτος δεν είχε χρ�?μα να την φτιάξει εξ ολοκλ�?ρου όταν έπεσε) και στρίβουμε αριστερά για τα Ολύμπια. Μαγευτικ�? διαδρομ�? Μπορούμε να επιλέξουμε και τη διαδρομ�? μέσω Άσπρων Σπιτιών. Από του Κουκλαμά μέχρι την αρχαία Ολυμπία, θέλουμε περίπου μισ�? ώρα. Από την Ολυμπία, παίρνουμε κατεύθυνση αριστερ�? προς Φλόκα και Κρέστενα �? δεξιά πορεία προς Πύργο. Οι αποστάσεις είναι πολύ κοντινές και οι δυο αυτοί δρόμοι μας οδηγούν στο Ιόνιο πέλαγος και στα μπάνια του λαού.

Στα Μοναστ�?ρια της Αρκαδίας
Η μον�? Φιλοσόφου από το χωριό μας απέχει ελάχιστα. Ομάδα είκοσι Ψαραίων πεζοπορ�?σαμε παλαιότερα στο φαράγγι του Λούσιου και στα μοναστ�?ρια του. Αντίκρυ της βρίσκεται η μον�? Προδρόμου, κτισμένη κυριολεκτικά στον αέρα. Πολύ κοντά στη Δημητσάνα, βρίσκεται και η μον�? της Αιμυαλούς. Κοντά στον Λούσιο και στο ύψος περίπου του Ατσίχωλου, βρίσκεται η μον�? Καλαμίου που πρόσφατα ανακαινίσθηκε.
Ονομαστ�? είναι η μον�? της Ελώνας στη Κυνουρία και της Μαλεβ�?ς στον Πάρνωνα. Όπως προαναφέραμε, κοντά στη Νυμφασία βρίσκεται και η μον�? Κερνίτσης.

Στους δρόμους της πίστης, συγκαταλέγονται και πολλές εκκλησίες, βυζαντιν�?ς εποχ�?ς οι περισσότερες.

Για πληροφορίες σχετικές με τις περιοχές που αναφέρονται στο ανωτέρω κείμενο, επισκεφτείτε επίσης τους δικτυακούς τόπους των Δ�?μων.

Δ�?μος Ηραίας
Δ�?μος Φαλάνθου
Δ�?μος Δημητσάνας
Δ�?μος Τρικολώνων
Δ�?μος Γόρτυνος
Δ�?μος Αρχαίας Ολυμπίας

Βασίλης Κ Αναστασόπουλος